Жұртшы

3.2 Стервятник2.3 Сохранение балобана и стервятника в горах Каратау2.4 Сохранение исчезающих видов хищных птиц в КЗ

Стервятник (Neophron percnopterus). Автор: Карякин И.

Жүртшы (Neophron percnopterus) – өлексемен қоректенетін тар трофикалық тауашаны алып жатқан Қазақстанның сирек кездесетін жыртқыш құсы. 2022 жылғы бағалау бойынша Қазақстанда 348-639 жұп ұя салады, орташа есеппен 502 жұп (Карякин және т.б., 2023, сілтеме).

Табиғатты қорғау мәртебесі

Xалықаралық табиғатты қорғау одағының (IUCN) тізіміндегі "жойылып кету қаупі төнген" (IUCN);

"Cирек кездесетін, аз мөлшерде кездесетін" (III санат) Қазақстан Республикасының Қызыл кітабында (PDF сілтемесі);

СИТЕС Конвенциясындағы II қосымшаға кіреді;

Қазақстан Республикасының сирек кездесетін және құрып кету қаупі төнген жануарлар түрлерінің тізбесіне кіреді.

Сыртқы түрі

Орташа жыртқыш құс. Барлық қауырсындар ақ түсті (кейбір жерлерде, негізінен басы мен мойнында, - сары), ұшатын - қара. Үлкен сына тәрізді құйрық пен сары терімен жабылған жалаңаш "бет" де тән. Жас құстар қоңыр. Қоңырдан түстен есейген кездегі сыртқы түрге ауысу бірнеше жыл ішінде біртіндеп жүреді (kz.birding.day).

НЕ НАЩА ПТИЦА. ПОМЕНЯТЬ НА ПТЕНЦА С ЖЕЛТО_СИНИМИ КОЛЬЦАМИ

Credit: I. Karyakin

Тарату

Маңғышлақ, Қаратау, Талас және Қырғыз Алатауы, Шу-Іле таулары және Іле және Жоңғар Алатауының ксерофитті жоталарында (мүмкін Алакөлге дейін) ұя салады. Мұнда ол ұшуда да кездеседі. Кейде республиканың батыс, орталық және шығыс аймақтарына ұшады (kz.birding.day).

Түрге қауіп

Tіршілік ету ортасының жоғалуы;
Стероидты емес қабынуға қарсы ветеринарлық препараттармен улану;
заңсыз аулау және сауда;
Қуаты 6-10 кВ әуе электр беру желілерінде (ӘЖ) электр тогының соғуынан болатын өлім.
Көлденең айналу осі бар жел генераторларының қалақтарымен соқтығысудан болатын өлім.